Üslü İfadeler Yanılgı Teşhis Testi
8. sınıf matematikAd Soyad:Sınıf:Tarih:
1. işleminin sonucu kaçtır?
A) B) C) D)
2. işleminin sonucu kaçtır?
A) B) C) D)
3. üslü ifadesinin değeri aşağıdakilerden hangisidir?
A) B) C) D)
4. eşitliğini sağlayan tam sayısı kaçtır?
A) B) C) D)
5. üslü ifadesinin değeri aşağıdakilerden hangisidir?
A) B) C) D)
6. Aşağıdaki üslü ifadelerden hangisinin değeri en küçüktür?
A) B) C) D)
7. çarpımı aşağıdakilerden hangisine eşittir?
A) B) C) D)
8. işleminin sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
A) B) C) D)
9. işleminin sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
A) B) C) D)
10. işleminin sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
A) B) C) D)
Bu kâğıt not için değil, sınıfta hangi yanılgının görüldüğünü anlamak içindir. Tıkırla: tanıtım dersi ücretsiz · https://tikirla.com
Cevap anahtarı ve şık–yanılgı tablosu
| Soru | Doğru | A şıkkı seçildiyse | B şıkkı seçildiyse | C şıkkı seçildiyse | D şıkkı seçildiyse |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | C | Negatif tabanda işareti karıştırmak | Üssü tabanla çarpmak | doğru | Parantezsiz eksiyi üsse katmak |
| 2 | B | Sıfırıncı kuvveti 0 sanmak | doğru | Parantezsiz eksiyi üsse katmak | Sıfırıncı kuvveti tabanın kendisi sanmak |
| 3 | A | doğru | Negatif üs sayıyı negatif yapar sanmak | Negatif üste ters çevirmeyi unutmak | Üssü tabanla çarpmak |
| 4 | B | 1'den küçük kesri pozitif üsle yazmak | doğru | Üssü tabanla çarpmak | Üssü sonucun kendisiyle karıştırmak |
| 5 | D | Negatif üs sayıyı negatif yapar sanmak | Negatif üste ters çevirmeyi unutmak | Kesrin üssünü yalnız paya ya da paydaya vermek | doğru |
| 6 | A | doğru | Paydası büyük kesri büyük sanmak | Sıfırıncı kuvveti 0 sanmak | Negatif üs sayıyı negatif yapar sanmak |
| 7 | B | Farklı tabanlarda üsleri birleştirmek | doğru | Aynı tabanlı çarpımda üsleri çarpmak | Negatif tabanda işareti karıştırmak |
| 8 | D | Aynı tabanlı çarpımda üsleri çarpmak | İşlemi ters kurmak | Bölmede üsleri ters sırayla çıkarmak | doğru |
| 9 | C | Bölmede üsleri ters sırayla çıkarmak | Üssün üssünde üsleri toplamak | doğru | İşlemi ters kurmak |
| 10 | D | Bölmede üsleri ters sırayla çıkarmak | Tabanı değiştirip üssü güncellememek | Üssün üssünde üsleri toplamak | doğru |
Çözümler
1. (C) Parantez bulunmadığından ifadesinde üs yalnız sayısına aittir: . Parantezli ifadesinde ise taban ve üs çift olduğundan olur. Elde edilen değerler toplandığında bulunur.
2. (B) Sıfırdan farklı her sayının sıfırıncı kuvveti olduğundan ve olur. ifadesinde parantez olmadığı için üs yalnız 'e etki eder ve bulunur. Üç değer toplandığında elde edilir.
3. (A) Negatif üs tabanı negatif yapmaz, çarpma işlemine göre tersini alır: . Paydadaki kuvvet hesaplandığında bulunur. Buna göre elde edilir.
4. (B) Paydadaki sayısı 'nin kuvveti olarak yazılır: . 'den küçük bu kesri tabanında yazmak için negatif üs kullanılır: . eşitliğinden bulunur.
5. (D) Kesrin negatif üssünü almak için önce kesir ters çevrilir ve üs pozitif yapılır: . Ardından üssü hem paya hem paydaya uygulanır: . Kuvvetler hesaplandığında bulunur.
6. (A) İlk iki ifade hesaplandığında ve bulunur. Diğer iki ifade için ve elde edilir. Değerler karşılaştırıldığında ve sayıları 'den küçük olan ve kesirlerinden büyüktür. Payları ile eşit olan pozitif kesirlerden paydası büyük olan daha küçük olduğundan , yani en küçük ifade olur.
7. (B) Tabanları aynı olan çarpımında taban aynen yazılır ve üsler toplanır: . çarpanının tabanı 'den farklı olduğu için üsler birleştirilemez ve ifade biçiminde kalır. Tek kuvvet olan negatif kalacağından doğru eşitlik olur.
8. (D) Önce paydadaki aynı tabanlı çarpma işleminde üsler toplanır: . Böylece işlem biçimine dönüşür. Aynı tabanlı bölmede bölünenin üssünden bölenin üssü çıkarılır: .
9. (C) Üssün üssü kuralına göre üsler çarpılır: . İfade hâline gelir. Aynı tabanlı bölmede bölünenin üssünden bölenin üssü çıkarılır: .
10. (D) Tabanları eşitlemek için yazılır: . Üssün üssünde üsler çarpıldığı için olur. Pay kısmındaki aynı tabanlı çarpma yapılır: . Son olarak bölmede üsler çıkarılır: .
Öğretmen notu. Bu test, öğrencilerin üslü ifadelerdeki işlem hatalarını puanlamak için değil, sınıf genelinde hangi şıkta hangi kavram yanılgısının kümelendiğini hızlıca görmek için hazırlanmıştır. Soru 1 ve Soru 2'de özellikle ile şıklarında yığılma varsa parantezsiz eksiyi üsse katma (us-parantez-isaret), Soru 1'deki ve Soru 7'deki şıklarında yığılma varsa negatif tabanda işaret karıştırma (us-negatif-taban-isaret) üzerinde durulmalıdır. Sınıfta bu durum için tahtaya ile ve ile ifadeleri yan yana yazılıp tabanın neleri kapsadığı öğrencilere açık çarpım olarak yazdırılmalıdır. Soru 2 ve Soru 6'da ya da taban değerine () yığılma görülürse us-sifir-sifir ve us-sifir-taban yanılgılarını gidermek adına , , , örüntüsünde her adımda tabana bölme etkinliği yaptırılmalıdır. Soru 3, Soru 4 ve Soru 5'te ya da gibi negatif şıklara yığılma negatif üssün sayıyı eksi yaptığı düşüncesini (us-negatif-isaret), ya da şıklarına yığılma ise ters çevirmeyi unutmayı (us-ters-unutma) gösterdiğinden, bu öğrencilere kesirlerin çarpma işlemine göre tersi somut örneklerle pekiştirilmelidir. Soru 5'te şıkkında yığılma varsa üssü kesrin yalnız payına verme (us-kesir-yarim), Soru 6'da şıkkında yığılma varsa paydası büyük kesri büyük sanma (karsilastirma-ters) görülür; bu gruplara kesir kuvveti biçiminde açtırılmalı ve bütün-parça modelleriyle kesir karşılaştırması yaptırılmalıdır. Son dört sorudaki (us-carpimda-us-carpma), (us-farkli-taban), ve (us-bolme-sira), (us-ussun-ussu-toplama) ile (us-taban-esitleme) yığılmalarında ise kuralları yeniden vermek yerine ifadeler açık çarpım hâlinde yazdırılarak öğrencinin kuralı kendisinin çıkarması ve "Bu şıkkı bulan kişi nasıl düşünmüş olabilir?" tartışması yapılması önerilir.